Judaizm
Grudzień 2009 | Religie świata
Jedną z największych religii monoteistycznych jest judaizm. Wyznawcy tej religii wierzą w Boga, który jest bytem przedwiecznym, niematerialnym i niepodzielnym. Według świętych pism Bóg ten szczególnie upodobał sobie lud Izraela, z którym zawarł przymierze. Z religii judaistycznej wywodzi się chrześcijaństwo. Pierwowzorem judaizmu były wierzenia koczowniczych plemion, zajmujących tereny współczesnego Izraela. Według tradycji naród izraelski wywodzi się od Abrahama, który zawarł przymierze z Bogiem i któremu Bóg obiecał liczne potomstwo oraz ziemię Kanaan, czyli kraj mlekiem i miodem płynący. Od tamtego czasu Bóg otaczał naród wybrany opieką. Wszelkie odstępstwa od boskiej woli były karane. W starożytności, a zwłaszcza w okresie niewoli babilońskiej naród żydowski spisał i zredagował księgi Starego Testamentu, które stały się podstawą wiary oraz spisem zachowań pożądanych, jak i zabronionych w judaizmie. Źródłem prawa jest Tora, czyli Pięcioksiąg Mojżeszowy. Życie wyznawcy judaizmu jest zdeterminowane przez zwyczaje i nakazy już od chwili narodzenia. Rodzice powinni w pierwszy piątek po narodzinach dziecka wydać uroczysty posiłek, a w osiem dni po narodzinach chłopca musi on zostać poddany rytuałowi obrzezania. Chłopak staje się dorosły w wieku 12 lat, a dziewczynka w wieku lat 13. W wiek ten wstępują, odbywając obrzęd zwany bar micwą, kiedy to chłopiec podczas uroczystości odczytuje wybrany fragment Tory. Zasady religii żydowskiej określają dokładnie rodzaje kontaktów międzyludzkich. Osoby odmiennych płci nie mogą przebywać razem w jednym pomieszczeniu, jeśli nie są małżeństwem. Mężczyźni nie mogą interesować się kobietami, ani zwracać uwagi na ich urodę, jednak obowiązkiem każdego żyda jest zawarcie związku małżeńskiego i posiadanie dzieci. Kojarzeniem małżeństw zajmują się zawodowi swaci. Prawo żydowskie reguluje wszystkie kwestie małżeńskiego życia, w tym stosunki intymne. Małżeństwo może zostać rozwiązane, jeśli mąż wręczy żonie list rozwodowy, w sprawach spornych decyduje sąd. Żydzi mogą jeść jedynie posiłki, określane jako koszerne, tzn. przygotowane w specjalny sposób, nie mogą spożywać mięsa wieprzowego, wielbłądziego, większości ptaków i łączyć pokarmów mlecznych z mięsnymi.
Jedną z religii, która ma największą ilość wyznawców, zaraz po chrześcijaństwie, jest islam. Szacuje się, że w różnych krajach wyznawcami nauki Mahometa jest 1, 2 mld ludzi. Początki tej religii wiążą się z działalnością proroka Mahometa na początku VI wieku. Zajmował się on handlem do czasu, aż doznał objawienia i zaczął głosić swoje nauki. Szybko został zmuszony przez przeciwników do opuszczenia swojego rodzinnego miasta Mekki i udania się do Medyny. Ucieczka ta, która miała miejsce w 622 roku stała się oficjalnym początkiem powstania nowej religii. Od tego czasu muzułmanie liczą lata nowej ery. Islam jest religią monoteistyczną, która opiera się na podobnych założeniach, jak judaizm i chrześcijaństwo. Wielu proroków, takich jak Mojżesz, Abraham i Jezus, pojawia się zarówno w Starym i Nowym Testamencie, jak i w naukach islamu. Według Mahometa islam jest ostatnią z religii objawionych. Po śmierci proroka jego nauki – zarówno dotyczące życia duchowe, jak i życia codziennego i polityki zostały spisane w świętej księdze Koranie. Według niej do obowiązków każdego muzułmanina należy wiara w jednego Boga, modlitwa, wykonywana pięć razy dziennie, jałmużna, miesięczny post w miesiącu zwanym ramadan i pielgrzymka do Mekki. Nowa religia dosyć szybko połączyła Arabów, którzy połączyli samodzielne niegdyś plemiona i zaczęli podbijać kolejne tereny. Okres panowania dynastii Umajjadów stał się czasem, w którym Arabowie stali się imperium. Głównym celem muzułmanów było propagowanie nowej religii wśród podbijanych ludów. Przez wiele następnych wieków Arabom udało się rozpowszechnić swoją religię na całym świecie. Islam jest religią, której liczba wyznawców najszybciej rośnie, jest to związane z szybko rosnącą liczbą ludności w krajach muzułmańskich. Bóg w islamie jest istotą najwyższą, wszechwiedzącą, która jako jedyna może być źródłem wiedzy, mądrości i sprawiedliwości. Islam zabrania ukazywania wizerunku Boga w jakiejkolwiek postaci. Muzułmanie, aby osiągnąć pełnię wiary, powinni wierzyć w Allaha, w anioła Michała lub Gabriela, w Koran, w boskich proroków, w Dzień Sądu Ostatecznego oraz w to, że wszystkie złe i dobre zdarzenia dzieją się z łaski Boga.
Lekcje religii w najmłodszych klasach szkoły podstawowej opierają się na wpojeniu dzieciom przekonania o istnieniu nieba i piekła. Rzecz sprowadza się do tego, by uzmysłowić dzieciom jakie zachowania są aprobowane, a jakich przejawiać nie należy. Uczy się więc dzieci jakie czyny sprawiają, że trafią do nieba, gdzie będą szczęśliwe i gdzie niczego nie będzie im brakowało. Cóż rozumieją z tego dzieci? Niewiele. Wiedzą tylko, że Bóg to ktoś bardzo surowy, który srogo karze za najdrobniejsze odstępstwo od wyznaczonego kanonu postępowania. Przypomina trochę surowego rodzica, który – choć kocha swoje dziecko – za nieposłuszeństwo gotów jest spełnić groźbę o solidnym laniu. Czy naprawdę chcemy, aby nasze dzieci wzrastały w wierze powodowane strachem? Czy niebo ma jawić się jako dobre tylko dlatego, że nie jest piekłem? Wydaje się, że ktoś, gdzieś na początku nauczania religii w szkołach źle pojął koncepcję tego „przedmiotu” szkolnego. Dzieci coraz rzadziej utożsamiają dobre uczynki z niebem jako miejscem, gdzie za wszelką cenę chciałyby trafić.
W Anglii w XVI wieku narodził się nowy odłam chrześcijaństwa, częściowo zależny od protestantyzmu, zwany anglikanizmem. Twórcą anglikanizmu był król Henryk VIII. Król, który nie mógł się doczekać męskiego potomka z Katarzyną Aragońską, wystąpił do Stolicy Apostolskiej z prośbą o unieważnienie małżeństwa. Kiedy papież się nie zgodził, Henryk VIII, za zgodą parlamentu oraz prymasa ogłosił niezależność kościoła angielskiego od Rzymu, ustanawiając siebie głową nowego kościoła. Król był początkowo przeciwnikiem reformacji, jednak osobiste skłonności miały wpływ na zmianę jego poglądów. Novum, jakie zostało wprowadzone przez anglikanizm to przede wszystkim zniesienie celibatu księży, likwidacja zakonów, msze prowadzone w języku angielskim. Bez zmian pozostała hierarchia kościelna, zachowano również kult świętych. Po akcie supremacyjnym papież obłożył króla ekskomuniką, jednak nie miało to większego wpływu na rządzącego, bowiem został poparty przez większą część społeczeństwa, arystokrację, a nawet kler. Przeciwnicy reformy, w tym słynny filozof Morus, zostali straceni. Anglikanizm zachował wiele z katolicyzmu, nie odrzucono całkowicie jego doktryn. Podstawą objawienia pozostała Biblia, która interpretowana miała być ciągle z dotychczasową tradycją. Utrzymano dogmat o wolnej woli człowieka oraz boskiej łasce. Odrzucono zwierzchnictwo Stolicy Apostolskiej, jednak w ostatnich latach coraz więcej wspólnot anglikańskich dąży do ponownego pojednania. Taka sama sytuacja dotyczy klasztorów, które zostały zlikwidowane przez Henryka VIII. Obecnie na całym świecie istnieje około 100 wspólnot anglikańskich. Anglikanizm kwalifikowany jest jako religia państwowa, jego głową pozostaje król lub królowa. Kościoły anglikańskie znajdują się w Wielkiej Brytanii, w Irlandii, w Stanach Zjednoczonych oraz w dawnych brytyjskich koloniach. Najwyższa władza wewnątrz kościelnej hierarchii należy się zgodnie z tradycją arcybiskupowi Canterbury. Kościół anglikański, w przeciwieństwie do katolickiego, zezwala na wyświęcanie kobiet. 
Najstarszą i najliczniejszą grupą wyznań chrześcijańskich jest katolicyzm. Narodził się on już w I wieku n.e. wraz z działalnością i nauczaniem Jezusa Chrystusa. Katolicyzm, jego prawa i doktryny kształtowały się do VII wieku, wraz z licznymi soborami oraz polemikami z innymi religiami. Bóg według katolików jest jeden, jest on istotą niematerialną, bezpostaciową, która występuje w trzech osobach – Boga Ojca, Syna Bożego i Ducha Świętego. Bóg objawił się ludziom w postaci Jezusa Chrystusa, który przybrał cielesną postać, żył wśród ludzi i poniósł męczeńską śmierć celem odkupienia win rodzaju ludzkiego. Bóg jest motorem wszystkich działań na ziemi oraz stwórcą świata i człowieka. Dzieło stworzenia było dziełem miłości, Bóg stworzył ludzi na swoje podobieństwo, jednak zerwali oni przymierze z Bogiem i od tej pory muszą żyć ze świadomością śmierci. Podstawowe obowiązki katolików zawarte zostały w Dekalogu oraz w przykazaniu miłości. Każdy człowiek powinien kierować się w życiu zasadami miłości, nadziei i wiary. Katolicy wierzą w istnienie życia po śmierci. Ci, którzy będą wierni boskim prawom, będą mogli po śmierci przebywać w obecności Boga w niebie, natomiast osoby, które nie spełnią określonych warunków, zostaną potępieni i spędzą całą wieczność w piekle. Zadaniem Kościoła katolickiego jest głoszenie prawdy o życiu i działalności Chrystusa oraz udzielanie sakramentów. Według Kościoła katolickiego wszyscy ludzie urodzili się obciążeni grzechem pierworodnym, a jedyną drogą zbawienia jest otrzymanie łaski od Boga, którą się uzyskuje dzięki swoim dobrym uczynków. Ponieważ każdy człowiek jest z natury zły i skłonny do grzechu, muszą dzięki swojemu rozumowi zrozumieć, że tylko wyrzeknięcie się swoich niewłaściwych cech jest w stanie zaprowadzić ich do Boga. Katolicy czczą świętych, uznając za takie osoby, które swoim życiem głosiły chwałę bożą. Według katolików osoby te słyszą modlitwy ludzi żyjących na ziemi. Religię te wyznaje około 1, 1 mld osób na całym świecie, co plasuje katolicyzm na drugim miejscu po islamie. Katolicyzm ma swoich wyznawców na wszystkich kontynentach, jednak najwięcej w Europie i Ameryce Południowej.