Katolicyzm
Grudzień 2009 | Religie świata, Teologia
Najstarszą i najliczniejszą grupą wyznań chrześcijańskich jest katolicyzm. Narodził się on już w I wieku n.e. wraz z działalnością i nauczaniem Jezusa Chrystusa. Katolicyzm, jego prawa i doktryny kształtowały się do VII wieku, wraz z licznymi soborami oraz polemikami z innymi religiami. Bóg według katolików jest jeden, jest on istotą niematerialną, bezpostaciową, która występuje w trzech osobach – Boga Ojca, Syna Bożego i Ducha Świętego. Bóg objawił się ludziom w postaci Jezusa Chrystusa, który przybrał cielesną postać, żył wśród ludzi i poniósł męczeńską śmierć celem odkupienia win rodzaju ludzkiego. Bóg jest motorem wszystkich działań na ziemi oraz stwórcą świata i człowieka. Dzieło stworzenia było dziełem miłości, Bóg stworzył ludzi na swoje podobieństwo, jednak zerwali oni przymierze z Bogiem i od tej pory muszą żyć ze świadomością śmierci. Podstawowe obowiązki katolików zawarte zostały w Dekalogu oraz w przykazaniu miłości. Każdy człowiek powinien kierować się w życiu zasadami miłości, nadziei i wiary. Katolicy wierzą w istnienie życia po śmierci. Ci, którzy będą wierni boskim prawom, będą mogli po śmierci przebywać w obecności Boga w niebie, natomiast osoby, które nie spełnią określonych warunków, zostaną potępieni i spędzą całą wieczność w piekle. Zadaniem Kościoła katolickiego jest głoszenie prawdy o życiu i działalności Chrystusa oraz udzielanie sakramentów. Według Kościoła katolickiego wszyscy ludzie urodzili się obciążeni grzechem pierworodnym, a jedyną drogą zbawienia jest otrzymanie łaski od Boga, którą się uzyskuje dzięki swoim dobrym uczynków. Ponieważ każdy człowiek jest z natury zły i skłonny do grzechu, muszą dzięki swojemu rozumowi zrozumieć, że tylko wyrzeknięcie się swoich niewłaściwych cech jest w stanie zaprowadzić ich do Boga. Katolicy czczą świętych, uznając za takie osoby, które swoim życiem głosiły chwałę bożą. Według katolików osoby te słyszą modlitwy ludzi żyjących na ziemi. Religię te wyznaje około 1, 1 mld osób na całym świecie, co plasuje katolicyzm na drugim miejscu po islamie. Katolicyzm ma swoich wyznawców na wszystkich kontynentach, jednak najwięcej w Europie i Ameryce Południowej.
Odkupienie jest pojęciem czysto chrześcijańskim. Jest to związane z dziełem Syn Bożego, Jezusa Chrystusa, które było dla nas zbawcze. Dokonane zostało za sprawą jego śmierci oraz następnie zmartwychwstania trzeciego dnia, po śmierci. Związane jest to jednak ściśle ze stworzeniem świata. Na przestrzeni dziejów, od czasów istnienia człowieka ciągle potrzebował on jego pomocy. Jesteśmy wolni, jednak Bóg pragnie doprowadzić nas do swojego planu, który założył na początku. W jego planie chciał, abyśmy byli święci i dobrzy. Staliśmy się, zatem w późniejszym planie synami oraz córkami również Jezusa Chrystusa. Odkupienie kojarzy nam się jedynie z wybawieniem z wszelkich grzechów, chociaż tak naprawdę Bóg chciał stworzyć z tego elementu część swojego planu. Ludzie wówczas mieli stać się dziećmi bożymi za pośrednictwem Jezusa Chrystusa. W Starym Testamencie to Bóg jest opisywany jako odkupiciel, jednak w Nowym Testamencie to Jezus Chrystus jest podawany jako odkupiciel, który jest pośrednikiem i jedną z postaci Boga. 
Dziś Kościół stara się za wszelką cenę dowieść, że czyni dobro i niesie dobro. Dopiero dzięki janowi Pawłowi II zaczęto głośno mówić – również w kręgach kościelnych – że jednak nie zawsze kościół i religia chrześcijańska były synonimami dobroci, pokoju i radości. W imię wiary dopuszczano się bowiem w przeszłości makabrycznych wręcz czynów, wobec których Kościół zbyt długo milczał. Ojcowie Kościoła byli bowiem aż nazbyt gorliwi we wpajaniu religii podbitym ludom. Ileż złego na świecie uczynili Krzyżowcy, by umocnić politykę kościoła i jego pozycję wśród światowych mocarstw? Dziś się o tym nie mówi. Można jedynie co nieco poczytać. Literatura bowiem odnalazła w działaniach inkwizycji znakomitą kanwę do powieści o krwawych rządach papieży. Inkwizycja zawsze będzie swoistym piętnem, z którym Kościół będzie zmagał się już chyba zawsze. Trudno wyznaczyć jakieś zadośćuczynienie za taki ogrom wyrządzonych krzywd. Jako chrześcijanie powinniśmy chyba po prostu wybaczyć i zapomnieć. Jacy więc z nas chrześcijanie, jeśli ciągle do tego wracamy?
Granice między dobrem a złem, na których opiera się koncepcja religii chrześcijańskiej jakby trochę się ostatnio zatarły. Zresztą sama historia literatury dowodzi, że nie zawsze diabeł postrzegany był jako siła zła i destrukcyjna. Diabeł z kart literatury to przede wszystkim symbol ludzi nieszczęśliwych, którzy cierpią z powodu źle przypisanej funkcji w świecie. Cierpi przez decyzje innych. Dziś już chyba nawet dzieci nie wierzą w diabła. Oczywiście, pomijając krótkie momenty przerwy, kiedy to pod wpływem filmów o nawiedzeniach, większość stwierdza, że coś w tym jednak musi być. Bez względu jednak na wiarę czy niewiarę społeczeństwa w istnienie diabła, faktem jest, że zło na świecie istnieje. Bez względu na religię i inne uwarunkowania. Jakkolwiek by je nazwać – istnieje. Można nawet stwierdzić, że każdy z nas ma w sobie jakiś diabelski pierwiastek, który popycha nas i kusi, by zrobić coś, co nie uchodzi za powszechnie aprobowane. Jeżeli zatem współczesny człowiek ma w sobie tyle ciemnej mocy, to może… nie taki diabeł straszny?
Ruchy reformacyjne w Europie w XVI wieku doprowadziły do narodzin protestantyzmu. Reformację zapoczątkowały wystąpienia Marcina Lutra, które doprowadziły do kolejnych aktów tego typu w późniejszych wiekach. Głównym celem protestantyzmu był powrót do źródeł wiary. Za podstawę wiary i praktyki chrześcijańskiej uznano tylko i wyłącznie Pismo Święte. Jezus Chrystus został uznany za jedynego pośrednika pomiędzy człowiekiem a Bogiem. Cześć można oddawać jedynie Bogu. W ten sposób protestantyzm zakwestionował kult świętych, którzy byli do tej pory czczeni w Kościele. Tylko łaska boska jest w stanie usprawiedliwiać czyny człowieka, który zgrzeszył. Protestantyzm postanowił zreformować Kościół i wiarę. Zrezygnował z uznawania niektórych dogmatów, które stanowią podstawę wiary w katolicyzmie. Protestanci odrzucili wiarę w istnienie czyśćca, postanowili również nie oddawać czci Matce Boskiej, odmawiając jej boskości. Zniesiono również celibat księży. Kościół protestancki nie uznaje zwierzchnictwa Biskupa Rzymu. Do liturgii wprowadzono języki narodowe. Wewnątrz protestantyzmu wykształciło się kilka nurtów. Pierwszym, stworzonym przez Marcina Lutra, zwany od nazwiska swego twórcy luteranizmem, rozprzestrzenił się na terenie Niemiec, Danii, Szwecji, Norwegii i Islandii. Zdobył też rzeszę wyznawców w Finlandii, na Łotwie, w Czechach i w Austrii. Kolejnym reformatorem był Jan Kalwin, który zdobył wyznawców głównie w Szwajcarii, Holandii oraz na Węgrzech. Kalwin był także inspiratorem ruchów reformacyjnych w Anglii, gdzie jego poglądy reprezentowali purytanie, w Szkocji, gdzie powstali prezbiterianie oraz we Francji, gdzie swoje poglądy głosili hugenoci. Kolejnym nurtem był anabaptyzm, który w swoje doktrynie łączył zasadę chrztu ze społecznym radykalizmem. Wystąpienia anabaptystów doprowadziły do wojen chłopskich w Niemczech. W większości kraju wyznawcy tej religii byli tępieni, aż w końcu znaleźli schronienie w Stanach Zjednoczonych. Obecnie protestantyzm jest dość znacznie rozbity na szereg mniejszych kościołów, wewnątrz których można wyodrębnić dwa główne nurty: ewangelicyzm i ewangelikalizm.